PostNL uitgifte: Mooi Nederland 2019: Ameland

PostNL uitgifte: Mooi Nederland 2019: Ameland

Kijk hier voor informatie over de wijze van opname in de Importa Supplementen 2019.

Samenvatting

Uitgifte: Mooi Nederland 2019: Ameland

Uitgiftedatum: 23 april 2019

Verschijningsvorm: vel met 5 postzegels in 5 gelijke ontwerpen, met waardeaanduiding 1 voor post tot en met 20 gram met een bestemming binnen Nederland

Artikelnummer: 390662

Ontwerp: Birza Design, Deventer

Uitgifte

Op 23 april 2019 brengt PostNL het postzegelvel Mooi Nederland 2019: Ameland uit. De serie Mooi Nederland besteedt sinds 2005 aandacht aan lokale geschiedenis, culturele rijkdom en landschappelijke schoonheid. Zo verschenen in de afgelopen jaren postzegels over streekdrachten, historische buitenplaatsen, vissersdorpen, beek- en rivierdalen en steden met stadspoorten. Met Mooi Nederland laat PostNL zien hoezeer het bedrijf geworteld is in de Nederlandse samenleving. Eerder dit jaar bracht PostNL in deze serie al drie postzegelvellen uit over achtereenvolgens Texel (2 januari), Vlieland (25 februari) en Terschelling (25 maart). Na Mooi Nederland 2019: Ameland verschijnen op 20 mei 2019 nog twee postzegelvellen over de Nederlandse Waddeneilanden (over Schiermonnikoog en een verzamelvel met postzegels van alle vijf de eilanden).

Onderwerp

Ameland wordt net als de andere Nederlandse Waddeneilanden van het vasteland gescheiden door de Waddenzee. Deze zee is ’s werelds grootste aaneengesloten systeem van zand- en moddervlakten die droogvallen tijdens eb. Het natuurgebied behoort sinds juni 2009 tot het UNESCO Werelderfgoed. Ameland is vanuit het westen bekeken het vierde van de vijf bewoonde Nederlandse Waddeneilanden uit de serie Mooi Nederland 2019. De boerengemeenschappen op Ameland hebben zich eeuwenlang zelf kunnen besturen. Dat veranderde toen Ritske Jelmera, een rijke Friese edelman, in de vijftiende eeuw naar Ameland kwam. Door zijn rijkdom en aanzien wist hij zijn gezag over het hele eiland uit te breiden. Zijn kleinzoon Haye noemde zich Cammingha en de familie bleef nog zo’n tweehonderd jaar vanaf het Camminghaslot heer en meester van Ameland. In 1704 werd Ameland aan de Friese tak van de Nassaus verkocht als vrije heerlijkheid. Na de komst van de Fransen verloor Ameland zijn onafhankelijkheid. In de zeventiende en achttiende eeuw kende Ameland door de walvisvaart een periode van grote welvaart. Tegenwoordig is het toerisme de belangrijkste bron van inkomsten. Het eiland telt ruim 3.600 inwoners (cijfers medio 2018). [bronnen: ameland.nl, vvvameland.nl, statline.cbs.nl]

Ontwerp

Het ontwerp van het postzegelvel Mooi Nederland 2019: Ameland is gemaakt op basis van de bekende indeling en de perforatie van de serie Mooi Nederland. Op de postzegel met een lichtblauwe achtergrond staat een forse zwarte 1 links in beeld. Deze waardeaanduiding is verbonden met een blanco eilandkaart van Ameland met een blauwe contourlijn. Daaromheen zijn foto’s geplaatst met typisch Amelandse beelden: de vuurtoren Bornrif bij Hollum, de klokkentoren van Nes, een Fries paard met verwaaide manen, het propellermonument tussen Hollum en Ballum en een karakteristiek Amelander commandeurshuis uit 1675 in Hollum. De landsnaam Nederland staat in blauw rechts op de postzegel en de eilandnaam Ameland in wit staat daarboven. In de sorteerhaak linksboven is het jaar van uitgifte 2019 schuin geplaatst.

Op de velrand loopt een grote eilandkaart van Ameland onder de postzegels door. In de kaart staat een panoramafoto van de duinen, het strand en de zee bij de opgang naar het Noordzeestrand boven Nes. Rondom de eilandkaart staan negen cirkels met blauwe contourlijnen, met daarin foto’s van markante Amelandse plekken en objecten. Rechtsonder is de vlag van het eiland afgebeeld. Alle afbeeldingen worden met korte bijschriften toegelicht. Ook staan er in en om de grote eilandkaart drie kleine iconen (een ruiter en twee fietsers) als symbool van de toeristische activiteiten waar Ameland om bekend is.

Ontwerper

Voor de typografie zijn verschillende lettertypes gebruikt: de Baro Plain (Julie Soudane, 2018) voor de landsnaam Nederland, de Baro Line three (Julie Soudane, 2018) voor de eilandnaam Ameland, het ontwerpbureau en de artikelnummeraanduiding, de TT Tricks Stencil (Sofia Yasenkova, Philipp Nurullin, Vika Usmanova en TypeType Team, 2018) voor de bijschriften en het barcodefont OCR-B (1968, Adrian Frutiger) voor de ontwerpaanduiding en het artikelnummer.

Het postzegelvel Mooi Nederland 2019: Ameland is ontworpen door het ontwerpbureau Birza Design uit Deventer. In de zomermaanden van 2018 brachten Carla en Ingmar Birza een werkbezoek aan de vijf bewoonde Nederlandse Waddeneilanden om inspiratie op te doen en foto’s te maken voor de serie Mooi Nederland 2019.

Ruim 100 gigabyte

Ingmar Birza: “Natuurlijk hebben we ons eerst goed voorbereid, hoewel we de meeste eilanden al eerder hadden bezocht. Maar Ameland was voor ons de eerste keer. Dus dan is het extra spannend om je indrukken in een ontwerp om te zetten. Bovendien kom je van alles tegen wat niet op je lijstje staat. We hebben ontzettend veel foto’s gemaakt, met twee verschillende camera’s. In totaal kwamen we met ruim 100 gigabyte aan beeldmateriaal terug. Voor sommige objecten hebben we alsnog stockbeelden of eerder genomen foto’s uit ons eigen archief gebruikt als die beter in het ontwerp pasten. Maar de meeste foto’s zijn tijdens onze zwerftochten in de mooie zomer van vorig jaar gemaakt. Daardoor is het postzegelvel een actuele samenvatting van ons bezoek geworden, onze impressie van Ameland.”

Sereen straatbeeld

Carla Birza karakteriseert Ameland vooral als een eiland met vergezichten. “Er is weinig bos en veel laag glooiende duinen, zodat je ontzettend ver kunt kijken. Je ziet dan ook veel blauwe luchten op de foto’s op het postzegelvel, bijvoorbeeld van de korenmolen en de kiekendief. Het eiland is het paradijs voor fietsers en voor paardenliefhebbers. Dat zie je ook in onze keuze van beelden terug. Fraai zijn de eeuwenoude commandeurshuizen met een typisch Amelander karakter. Ze zijn vaak van dezelfde geelgrijze baksteen gemaakt zodat in de dorpen een sereen straatbeeld ontstaat. Buiten de bebouwde kom is er volop natuur. Zoals de mooie vennetjes in de Zwanewaterduinen waar een lang wandelpad doorheen loopt. In het natuurgebied Het Oerd in het oosten van het eiland broeden veel vogels. De boottocht van en naar Ameland is heel bijzonder, door een smalle vaargeul met alleen maar de blubber van het wad om je heen. Indrukwekkend.”

Afbeeldingen met een verhaal

Het postzegelvel Mooi Nederland 2019: Ameland besteedt vooral aandacht aan de natuur en de architectuur van het eiland. “Bij onze selectie van foto’s hebben we associatief gezocht naar afbeeldingen met een verháál”, aldus Ingmar Birza. “De meeste verhalen hebben we in een bijschrift opgenomen, soms in een paar woorden. De verhalen passen bij het concept dat we voor deze postzegels hebben bedacht tijdens ons werkbezoek aan de Waddeneilanden. Daarin staat de vorm van het eiland centraal, vandaar de kaart van Ameland die zowel op de postzegels als op de velrand staat. Op de postzegel is de eilandvorm als los plakje Nederland gekoppeld aan de forse waardeaanduiding 1. Die 1 hebben we even groot gemaakt als de vuurtoren ernaast. De vuurtorenfoto is in duotone omgezet om te voorkomen dat de andere foto’s worden weggedrukt. Daardoor zijn de klokkentoren, de propeller, het Friese paard en het Amelander huis even prominent aanwezig als de vuurtoren. Het eilandkarakter van Ameland keert op verschillende andere manieren in het ontwerp terug. Bijvoorbeeld doordat geen enkele foto aflopend is geplaatst, door de cirkelvorm van de foto’s op de velrand en ook door onze keuze van de typografie. Zo is het lettertype van de bijschriften een zogeheten kistletter, opgebouwd uit elementen die los van elkaar staan.”

Het noorden centraal

Linksonder op de velrand staat een windroos die het noorden aanwijst. Carla Birza: “We moesten bij een paar andere eilanden de eilandkaart kantelen omdat die anders niet op het postzegelvel zou passen. De windroos geeft dan aan hoe het eiland eigenlijk op de kaart staat. Maar bij Ameland hoefde dat niet, want het paste precies. Bovendien is de windroos een aanwijzing voor het bijzondere karakter van Mooi Nederland dit jaar. Bij andere uitgiftes wordt altijd gestreefd naar een evenwichtige spreiding over Nederland. Maar dit jaar staat het noorden centraal. De plek van het uitgiftejaar 2019 op de postzegel verwijst daarnaar. Dat vormt niet voor niets op de postzegel samen met de sorteerhaak een pijl die naar boven wijst.”

Over het ontwerpbureau

Ingmar en Carla Birza vormen samen het ontwerp- en communicatiebureau Birza Design in Deventer. Carla Birza studeerde textiele werkvormen aan de Kunstacademie Tilburg, Ingmar studeerde van 1991 tot 1995 grafische vormgeving aan de Kunstacademie Den Bosch. Na een korte periode bij bureaus in Breda en Amsterdam werkte Ingmar samen met zijn vader Be J. Birza in diens studio in Deventer. Sinds 2005 zet Ingmar samen met zijn vrouw Carla het bureau voort, waarbij ontwerpopdrachten worden uitgevoerd voor uiteenlopende klanten. Voor PostNL voert Birza Design al sinds 1998 diverse aan postzegels verwante opdrachten uit, waaronder prestigeboekjes, enveloppen, stempels en beursvelletjes. In 2003 ontwierp Birza Design de postzegels Het Nederlandse Wad, op basis van een concept dat de eerste prijs had gewonnen in een ontwerpwedstrijd voor het Nederlands publiek. Het bureau was verder verantwoordelijk voor het ontwerp van de postzegels voor 10 x Oranje op het WK Voetbal 2014, de Europazegels 2013 (Nederlandse postauto’s) en het nieuwe kader (frame) voor de persoonlijke postzegels in 2013. Ingmar Birza ontwierp eerder de Dag van de Postzegel 2012 (Juliana en face/Sem Hartz), 2013 (Wilhelmina en profil/Piet Zwart), 2014 (cijferpostzegels/Jan van Krimpen), 2015 (Bevrijdingspostzegel/Bernard Romein), 2016 (Jubileumzegels/ Karel de Bazel), 2017 (Wilhelmina met hangend haar/Heinrich Raeder) en 2018 (Crouwelpostzegels). Ook ontwierp Birza Design de serie Mooi Nederland over vissersplaatsen en het postzegelvel Nederlandse kippenrassen (beide in 2016). Met Uitgeverij DAVO maakte Birza Design vele Jaarboeken Nederlandse postzegels en sterk uiteenlopende filatelistische uitgaven.

Technische gegevens

De postzegels zijn, zolang de voorraad strekt, verkrijgbaar bij PostNL-locaties op het eiland Ameland en via www.postnl.nl/bijzondere-postzegels. De postzegels zijn ook telefonisch te bestellen bij de klantenservice van Collect Club op telefoonnummer 088 – 868 99 00. De geldigheidstermijn is onbepaald.

Op deze postzegels staat waardeaanduiding 1, bedoeld voor post tot en met 20 gram met een bestemming binnen Nederland.

Postzegelformaat     20,8 x 25,3 mm

Velformaat               144 x 75 mm

Papier                       normaal met fosforopdruk

Gomming                 gegomd

Druktechniek            offset

Drukkleuren             cyaan, magenta, geel en zwart

Oplage                     46.000 vellen

Verschijningsvorm   vel van 5 postzegels in 5 gelijke ontwerpen

Ontwerp                   Birza Design, Deventer

Drukkerij                  Joh. Enschedé Security Print, Haarlem

Artikelnummer        390662

© 2019 Koninklijke PostNL BV