PostNL uitgifte: Mooi Nederland 2019: Verzamelvel

PostNL uitgifte: Mooi Nederland 2019: Verzamelvel

Kijk hier voor informatie over de wijze van opname in de Importa Supplementen 2019.

Samenvatting

Uitgifte: Mooi Nederland 2019: verzamelvel

Uitgiftedatum: 20 mei 2019

Verschijningsvorm: vel met 5 postzegels in 5 verschillende ontwerpen, met waardeaanduiding 1 voor post tot en met 20 gram met een bestemming binnen Nederland

Artikelnummer: 390762

Ontwerp: Birza Design, Deventer

Uitgifte

Op 20 mei 2019 brengt PostNL het verzamelvel Mooi Nederland 2019 over de Nederlandse Waddeneilanden uit. De serie Mooi Nederland besteedt sinds 2005 aandacht aan lokale geschiedenis, culturele rijkdom en landschappelijke schoonheid. Zo verschenen in de afgelopen jaren postzegels over streekdrachten, historische buitenplaatsen, vissersdorpen, beek- en rivierdalen en steden met stadspoorten. Met Mooi Nederland laat PostNL zien hoezeer het bedrijf geworteld is in de Nederlandse samenleving. Eerder dit jaar gaf PostNL in deze serie al vijf postzegelvellen uit over achtereenvolgens Texel (2 januari), Vlieland (25 februari), Terschelling (25 maart), Ameland (23 april) en Schiermonnikoog (20 mei). Op het verzamelvel zijn de postzegels van alle vijf de eilanden bijeengebracht.

Onderwerp

De Nederlandse Waddeneilanden worden van het vasteland gescheiden door de Waddenzee. Deze zee is ’s werelds grootste aaneengesloten systeem van zand- en moddervlakten die droogvallen tijdens eb. Het natuurgebied behoort sinds juni 2009 tot het UNESCO Werelderfgoed. Het ontstaan van de Waddeneilanden is te herleiden tot de periode na de laatste ijstijd. Toen smolten de ijskappen en steeg de zeespiegel. Door golfwerking en getijbewegingen werd er sediment vanuit zee naar de kust getransporteerd. Daardoor kwamen de kust en het achterland telkens iets hoger te liggen. Zo ontstonden wadden met getijgeulen (zeegaten) en kwelders, met aan de Noordzeekant zandige strandwallen. In Noord-Nederland waren de strandwallen meestal niet aaneengesloten, maar werden ze onderbroken door getijgeulen die uitkwamen op het achterliggende wadden- en kweldergebied. Deze onderbroken strandwallen vormen de kern van de meeste Waddeneilanden. De vorm van de eilanden is nog steeds aan verandering onderhevig doordat de getijden van de zee zand aan- en afvoeren. Op de vijf Nederlandse Waddeneilanden gezamenlijk wonen iets meer dan 24.000 inwoners (cijfers medio 2018). [bronnen: wikipedia.nl, statline.cbs.nl]

Ontwerp

Het ontwerp van het verzamelvel Mooi Nederland 2019 is gemaakt op basis van de bekende indeling en de perforatie van de serie Mooi Nederland. Elk van de vijf bewoonde Nederlandse Waddeneilanden heeft een eigen postzegel met een eigen kleur gekregen. Op de achtergrond van iedere postzegel staat een landschapsfoto in duotone, met zicht op de vuurtoren van het desbetreffende eiland. De vuurtoren wordt geflankeerd door de waardeaanduiding van de postzegel in de vorm van een forse zwarte 1. Op elke postzegel is de 1 verbonden met een blanco eilandkaart met een donkere contourlijn in de bijbehorende achtergrondkleur. Daaromheen zijn foto’s geplaatst met typische beelden van het desbetreffende eiland. De meeste objecten hebben een nautisch karakter, zoals een ijzeren zeekaap (Texel), een reddingshuisje op het strand (Vlieland), boeien op een gemeentewerf (Terschelling), een klokkentoren gebouwd als baken voor de scheepvaart (Ameland) en de onderkaak van een blauwe vinvis (Schiermonnikoog). De landsnaam Nederland is links of rechts op de postzegels aangebracht en de eilandnaam staat in wit bovenaan. In de sorteerhaak bovenaan is het jaar van uitgifte 2019 schuin geplaatst.

Op de velrand loopt een grote blanco kaart van het noorden van Nederland onder de postzegels door. Op de plek van de Waddenzee en de Noordzee staat een foto van de drooggevallen Waddenzee, genomen bij tegenlicht vanaf een pier bij de jachthaven op Schiermonnikoog.

Voor de typografie zijn verschillende lettertypes gebruikt: de Baro Plain (Julie Soudane, 2018) voor de landsnaam Nederland, de Baro Line three (Julie Soudane, 2018) voor de eilandnamen, het ontwerpbureau en de artikelnummeraanduiding en het barcodefont OCR-B (1968, Adrian Frutiger) voor de ontwerpaanduiding en het artikelnummer.

Ontwerper

Het verzamelvel Mooi Nederland 2019 is, net zoals de aparte postzegelvellen over de vijf Waddeneilanden, ontworpen door het ontwerpbureau Birza Design uit Deventer. In de zomermaanden van 2018 brachten Carla en Ingmar Birza een werkbezoek aan alle vijf afgebeelde Waddeneilanden om inspiratie op te doen en foto’s te maken voor de serie Mooi Nederland 2019.

Ingmar Birza: “Natuurlijk hebben we ons eerst goed voorbereid, hoewel we de meeste eilanden al eerder hadden bezocht. Maar het is altijd spannend als je je indrukken wilt omzetten in een ontwerp. Bovendien kom je van alles tegen wat niet op je lijstje staat. Op elk eiland hebben we wel een paar dagen doorgebracht. Dat deden we met tussenpozen, om zeker te zijn van de beste lichtomstandigheden en om tijd te hebben om onze indrukken te verwerken. We hebben ontzettend veel foto’s gemaakt, met twee verschillende camera’s. In totaal kwamen we met ruim 100 gigabyte aan beeldmateriaal terug. Voor sommige objecten hebben we alsnog stockbeelden of eerder genomen foto’s uit ons eigen archief gebruikt als die beter in het ontwerp pasten. Maar de meeste foto’s zijn tijdens onze zwerftochten in de mooie zomer van vorig jaar gemaakt. Daardoor is het postzegelvel een actuele samenvatting van ons bezoek geworden, onze impressie van de Nederlandse Waddeneilanden.”

Carla Birza vertelt hoe elk eiland weer zijn eigen karakter toont. “Texel was voor ons speciaal omdat mijn moeder daar jarenlang heeft gewoond. Het is ook in landschappelijk opzicht bijzonder. Een soort mini-Nederland, met polders, een heuvel, bollenvelden, weilanden, bossen, beeklandschappen, boerendorpen en havens. Bij Vlieland valt vooral de kleinschaligheid op, met een overvloed aan natuur, maar dan zonder hekken. In één woord: vrijheid. Terschelling is weer de meest dynamische van alle eilanden. We waren er vlak voor Oerol, maar die bruisende sfeer kan ik mij ook uit mijn jeugd herinneren. En de gigantische stranden zijn natuurlijk schitterend. Van Ameland zijn de eeuwenoude commandeurshuizen ons het beste bijgebleven, met een sereen straatbeeld. Ook de boottocht van en naar Ameland is bijzonder, door een  smalle vaargeul met alleen maar de blubber van het wad om je heen. Tot slot Schiermonnikoog, waar de gemoedelijkheid misschien wel het meest kenmerkend is. Wij waren er tijdens de pinksterfeesten, op het drukste moment van het jaar. Maar dat valt eigenlijk niet op, de sfeer daar is eigenlijk altijd prettig.”

Het verzamelvel Mooi Nederland 2019 besteedt vooral aandacht aan het bijzondere van elk eiland. “Bij onze selectie van de foto’s hebben we associatief gezocht naar afbeeldingen met een verháál”, aldus Ingmar Birza. “De verhalen passen bij het concept dat we voor deze postzegels hebben bedacht tijdens ons werkbezoek aan de eilanden. Daarin staat de vorm van het eiland centraal, vandaar de eilandkaarten die zowel op de postzegels als op de velrand staan. Op de postzegel is de eilandvorm als los plakje Nederland gekoppeld aan de forse waardeaanduiding 1. Die 1 hebben we even groot gemaakt als de vuurtoren ernaast. De vuurtorenfoto is in duotone omgezet om te voorkomen dat de andere foto’s worden weggedrukt. Daardoor zijn die even prominent aanwezig als de vuurtoren. Elke postzegel heeft zijn eigen kleur gekregen, die is vooral op gevoel gekozen. De hoogte van de 1 is niet altijd gelijk, die wordt mede bepaald door wat wij van het eiland wilden laten zien. De wisselende hoogte van de 1 versterkt bovendien het golvende ritme van de postzegels op het vel en van de vijf eilandkaarten.”

Linksonder op de velrand staat een windroos die het noorden aanwijst. Carla Birza: “We hebben de kaart van Noord-Nederland gekanteld om de vorm van de vijf postzegels op het vel mooi te volgen. De windroos geeft aan hoe Nederland eigenlijk op de kaart staat. Bovendien is de windroos een aanwijzing voor het bijzondere karakter van Mooi Nederland dit jaar. Bij andere uitgiftes wordt altijd gestreefd naar een evenwichtige spreiding over Nederland. Maar dit jaar staat het noorden centraal. Ook de plek van het uitgiftejaar 2019 op de postzegels verwijst daarnaar. Dat vormt niet voor niets samen met de sorteerhaak een pijl die naar boven wijst.”

Over het ontwerpbureau

Ingmar en Carla Birza vormen samen het ontwerp- en communicatiebureau Birza Design in Deventer. Carla Birza studeerde textiele werkvormen aan de Kunstacademie Tilburg, Ingmar studeerde van 1991 tot 1995 grafische vormgeving aan de Kunstacademie Den Bosch. Na een korte periode bij bureaus in Breda en Amsterdam werkte Ingmar samen met zijn vader Be J. Birza in diens studio in Deventer. Sinds 2005 zet Ingmar samen met zijn vrouw Carla het bureau voort, waarbij ontwerpopdrachten worden uitgevoerd voor uiteenlopende klanten. Voor PostNL voert Birza Design al sinds 1998 diverse aan postzegels verwante opdrachten uit, waaronder prestigeboekjes, enveloppen, stempels en beursvelletjes. In 2003 ontwierp Birza Design de postzegels Het Nederlandse Wad, op basis van een concept dat de eerste prijs had gewonnen in een ontwerpwedstrijd voor het Nederlands publiek. Het bureau was verder verantwoordelijk voor het ontwerp van de postzegels voor 10 x Oranje op het WK Voetbal 2014, de Europazegels 2013 (Nederlandse postauto’s) en het nieuwe kader (frame) voor de persoonlijke postzegels in 2013. Ingmar Birza ontwierp eerder de Dag van de Postzegel 2012 (Juliana en face/Sem Hartz), 2013 (Wilhelmina en profil/Piet Zwart), 2014 (cijferpostzegels/Jan van Krimpen), 2015 (Bevrijdingspostzegel/Bernard Romein), 2016 (Jubileumzegels/ Karel de Bazel), 2017 (Wilhelmina met hangend haar/Heinrich Raeder) en 2018 (Crouwelpostzegels). Ook ontwierp Birza Design de serie Mooi Nederland over vissersplaatsen en het postzegelvel Nederlandse kippenrassen (beide in 2016). Met Uitgeverij DAVO maakte Birza Design vele Jaarboeken Nederlandse postzegels en sterk uiteenlopende filatelistische uitgaven.

Technische gegevens

Postzegelformaat     20,8 x 25,3 mm

Velformaat               144 x 75 mm

Papier                       normaal met fosforopdruk

Gomming                 gegomd

Druktechniek            offset

Drukkleuren             cyaan, magenta, geel en zwart

Oplage                     171.000 vellen

Verschijningsvorm   vel van 5 postzegels in 5 verschillende ontwerpen

Ontwerp                   Birza Design, Deventer

Drukkerij                  Joh. Enschedé Security Print, Haarlem

Artikelnummer        390762

 

Texel: de vuurtoren van Eierland, de ijzeren zeekaap bij het dorp Oosterend, een Texelse schapenboet en een Texels lam.

Vlieland: de vuurtoren op het Vuurboetsduin, een walviskaak als grafmonument (replica), het reddingshuisje op de Vliehors en een huis met blauwe houten topgevel aan de Dorpsstraat.

Terschelling: de Brandaris (de oudste vuurtoren van Nederland), een monumentale grafsteen op het Strieperkerkhof, het clubhuis van het duikteam Ecuador, een rij kleurrijke boeien op de gemeentewerf en een lepel met cranberries.

Ameland: de vuurtoren Bornrif bij Hollum, de klokkentoren van Nes, een Fries paard met verwaaide manen, het propellermonument tussen Hollum en Ballum en een karakteristiek Amelander commandeurshuis uit 1675 in Hollum.

Schiermonnikoog: de huidige vuurtoren (Noordertoren), de voormalige vuurtoren (Zuidertoren), de onderkaak van een blauwe vinvis en het standbeeld van de Schiere Monnik, beide in het dorpscentrum.

© 2019 Koninklijke PostNL BV