PostNL uitgifte: Mooi Nederland 2019: Vlieland

PostNL uitgifte: Mooi Nederland 2019: Vlieland

Kijk hier voor informatie over de wijze van opname in de Importa Supplementen 2019.

Samenvatting

Uitgifte: Mooi Nederland 2019: Vlieland

Uitgiftedatum: 25 februari 2019

Verschijningsvorm: vel met 5 postzegels in 5 gelijke ontwerpen, met waardeaanduiding 1 voor post tot en met 20 gram met een bestemming binnen Nederland

Artikelnummer: 390361

Ontwerp: Birza Design, Deventer

Uitgifte

Op 25 februari 2019 brengt PostNL het postzegelvel Mooi Nederland 2019: Vlieland uit. De serie Mooi Nederland besteedt sinds 2005 aandacht aan lokale geschiedenis, culturele rijkdom en landschappelijke schoonheid. Zo verschenen in de afgelopen jaren postzegels over streekdrachten, historische buitenplaatsen, vissersdorpen, beek- en rivierdalen en steden met stadspoorten. Met Mooi Nederland laat PostNL zien hoezeer het bedrijf geworteld is in de Nederlandse samenleving. Begin dit jaar bracht PostNL op 2 januari het eerste postzegelvel Mooi Nederland uit, over Texel. Na Mooi Nederland 2019: Vlieland verschijnen nog vier postzegelvellen over de Nederlandse Waddeneilanden (op 25 maart over Terschelling, op 23 april over Ameland en op 20 mei over Schiermonnikoog en een verzamelvel met postzegels van alle vijf de eilanden).

Ontwerp

Het ontwerp van het postzegelvel Mooi Nederland 2019: Vlieland is gemaakt op basis van de bekende indeling en de perforatie van de serie Mooi Nederland. Op de postzegel met een lichte geelgroene achtergrond staat een forse zwarte 1 centraal in beeld. Deze waardeaanduiding is verbonden met een blanco eilandkaart van Vlieland met een geelgroene contourlijn. Daaromheen zijn foto’s geplaatst met typisch Vlielandse beelden: de vuurtoren op het Vuurboetsduin, de replica van een walviskaak als grafmonument, het reddingshuisje op de Vliehors en een huis met blauwe houten topgevel aan de Dorpsstraat. De landsnaam Nederland staat in geelgroen links op de postzegel en de eilandnaam Vlieland in wit staat daarboven. In de sorteerhaak rechtsboven is het jaar van uitgifte 2019 schuin geplaatst.

Op de velrand loopt een grote eilandkaart van Vlieland onder de postzegels door. In de kaart staat een panoramafoto van de kustlijn van het eiland aan de kant van de Waddenzee, genomen vanaf een plek over de dijk zo’n 4 kilometer ten westen van Oost-Vlieland. Rondom de eilandkaart staan acht cirkels met geelgroene contourlijnen, met daarin foto’s van markante Vlielandse plekken en objecten. Rechtsonder is de vlag van het eiland afgebeeld. Alle afbeeldingen worden met korte bijschriften toegelicht. Ook staan er in en om de grote eilandkaart drie kleine iconen (peddelsurfer, wandelaar en fietser) als symbool van de toeristische activiteiten waar Vlieland om bekend is.

Ontwerper

Voor de typografie zijn verschillende lettertypes gebruikt: de Baro Plain (Julie Soudane, 2018) voor de landsnaam Nederland, de Baro Line three (Julie Soudane, 2018) voor de eilandnaam Vlieland, het ontwerpbureau en de artikelnummeraanduiding, de TT Tricks Stencil (Sofia Yasenkova, Philipp Nurullin, Vika Usmanova en TypeType Team, 2018) voor de bijschriften en het barcodefont OCR-B (1968, Adrian Frutiger) voor de ontwerpaanduiding en het artikelnummer.

Het postzegelvel Mooi Nederland 2019: Vlieland is ontworpen door het ontwerpbureau Birza Design uit Deventer. In de zomermaanden van 2018 brachten Carla en Ingmar Birza een werkbezoek aan de vijf bewoonde Nederlandse Waddeneilanden om inspiratie op te doen en foto’s te maken voor de serie Mooi Nederland 2019.

Ruim 100 gigabyte

Ingmar Birza: “Natuurlijk hebben we ons eerst goed voorbereid, hoewel we de meeste eilanden al eerder hadden bezocht. Dat geldt natuurlijk ook voor Vlieland. Maar het is toch altijd anders als je je indrukken omzet in een ontwerp. Bovendien kom je van alles tegen wat niet op je lijstje staat. We hebben ontzettend veel foto’s gemaakt, met twee verschillende camera’s. In totaal kwamen we met ruim 100 gigabyte aan beeldmateriaal terug. Voor sommige objecten hebben we alsnog stockbeelden of eerder genomen foto’s uit ons eigen archief gebruikt als die beter in het ontwerp pasten. Maar de meeste foto’s zijn tijdens onze zwerftochten in de mooie zomer van vorig jaar gemaakt. Daardoor is het postzegelvel een actuele samenvatting van ons bezoek geworden, onze impressie van Vlieland.”

Bijzondere ervaring

Voor Carla Birza is Vlieland een eiland met twee gezichten. “Je komt met de veerboot aan bij Oost-Vlieland, waar je langs een lint van horecagelegenheden doorheen wandelt. Maar als je het dorp verlaat, begint direct de rust. Dat is een heel aparte gewaarwording. Vlieland kenmerkt zich door een overvloed aan natuur, maar dan zonder hekken. Een bezoek aan de Vliehors is een bijzondere ervaring door de uitgestrektheid, waardoor het soms lastig is om de horizon te bepalen. Dat heb ik bijna nergens anders meegemaakt. Ook prachtig is de noordoostpunt vanwaar je Terschelling kunt zien liggen. Bij zo veel natuur moet je natuurlijk voorzichtig zijn als je nieuwbouw wilt neerzetten. Maar op Vlieland gaan ze daar bijzonder zorgvuldig mee om.”

Afbeeldingen met een verhaal

Het postzegelvel Mooi Nederland 2019: Vlieland besteedt vooral aandacht aan de natuur en de architectuur van het eiland. “Bij onze selectie van foto’s hebben we associatief gezocht naar afbeeldingen met een verháál”, aldus Ingmar Birza. “De meeste verhalen hebben we in een bijschrift opgenomen, soms in een paar woorden. De verhalen passen bij het concept dat we voor deze postzegels hebben bedacht tijdens ons werkbezoek aan de Waddeneilanden. Daarin staat de vorm van het eiland centraal, vandaar de kaart van Vlieland die zowel op de postzegels als op de velrand staat. Op de postzegel is de eilandvorm als los plakje Nederland gekoppeld aan de forse waardeaanduiding 1. Die 1 hebben we even groot gemaakt als de vuurtoren ernaast. De vuurtorenfoto is in duotone omgezet om te voorkomen dat de andere foto’s worden weggedrukt. Daardoor zijn de walviskaak, het huis met de blauwe topgevel en het reddingshuisje even prominent aanwezig als de vuurtoren. Het eilandkarakter van Vlieland keert op verschillende andere manieren in het ontwerp terug. Bijvoorbeeld doordat geen enkele foto aflopend is geplaatst, door de cirkelvorm van de foto’s op de velrand en ook door onze keuze van de typografie. Zo is het lettertype van de bijschriften een zogeheten kistletter, opgebouwd uit elementen die los van elkaar staan.”

Het noorden centraal

Linksonder op de velrand staat een windroos die het noorden aanwijst. Carla Birza: “We moesten immers de eilandkaart van Vlieland iets kantelen omdat die anders niet op het postzegelvel zou passen. De windroos geeft aan hoe het eiland eigenlijk op de kaart staat. Bovendien is het een aanwijzing voor het bijzondere karakter van Mooi Nederland dit jaar. Bij andere uitgiftes wordt altijd gestreefd naar een evenwichtige spreiding over Nederland. Maar dit jaar staat het noorden centraal. De plek van het uitgiftejaar 2019 op de postzegel verwijst daarnaar. Dat vormt niet voor niets op de postzegel samen met de sorteerhaak een pijl die naar boven wijst.”

Over het ontwerpbureau

Ingmar en Carla Birza vormen samen het ontwerp- en communicatiebureau Birza Design in Deventer. Carla Birza studeerde textiele werkvormen aan de Kunstacademie Tilburg, Ingmar studeerde van 1991 tot 1995 grafische vormgeving aan de Kunstacademie Den Bosch. Na een korte periode bij bureaus in Breda en Amsterdam werkte Ingmar samen met zijn vader Be J. Birza in diens studio in Deventer. Sinds 2005 zet Ingmar samen met zijn vrouw Carla het bureau voort, waarbij ontwerpopdrachten worden uitgevoerd voor uiteenlopende klanten. Voor PostNL voert Birza Design al sinds 1998 diverse aan postzegels verwante opdrachten uit, waaronder prestigeboekjes, enveloppen, stempels en beursvelletjes. In 2003 ontwierp Birza Design de postzegels Het Nederlandse Wad, op basis van een concept dat de eerste prijs had gewonnen in een ontwerpwedstrijd voor het Nederlands publiek. Het bureau was verder verantwoordelijk voor het ontwerp van de postzegels voor 10 x Oranje op het WK Voetbal 2014, de Europazegels 2013 (Nederlandse postauto’s) en het nieuwe kader (frame) voor de persoonlijke postzegels in 2013. Ingmar Birza ontwierp eerder de Dag van de Postzegel 2012 (Juliana en face/Sem Hartz), 2013 (Wilhelmina en profil/Piet Zwart), 2014 (cijferpostzegels/Jan van Krimpen), 2015 (Bevrijdingspostzegel/Bernard Romein), 2016 (Jubileumzegels/ Karel de Bazel), 2017 (Wilhelmina met hangend haar/Heinrich Raeder) en 2018 (Crouwelpostzegels). Ook ontwierp Birza Design de serie Mooi Nederland over vissersplaatsen en het postzegelvel Nederlandse kippenrassen (beide in 2016). Met Uitgeverij DAVO maakte Birza Design vele Jaarboeken Nederlandse postzegels en sterk uiteenlopende filatelistische uitgaven.

Onderwerp

Vlieland wordt net als de andere Nederlandse Waddeneilanden van het vasteland gescheiden door de Waddenzee. Deze zee is ’s werelds grootste aaneengesloten systeem van zand- en moddervlakten die droogvallen tijdens eb. Het natuurgebied behoort sinds juni 2009 tot het UNESCO Werelderfgoed. Vlieland is vanuit het westen bekeken het tweede van de vijf bewoonde Nederlandse Waddeneilanden uit de serie Mooi Nederland 2019. De oudste schriftelijke vermelding van Vlieland dateert uit de dertiende eeuw en gaat over een Nicolaaskapel die op ‘Insula Fle’ staat. Het eiland was vanaf de zeventiende eeuw vanwege de gunstige ligging een belangrijke schakel in onder meer de walvisvaart en de Hanzehandel. In de achttiende eeuw verdween West-Vlieland, tot dan toe het hoofddorp van het eiland, in zee. Vlieland is nu vooral een populaire bestemming voor toeristen. Het eiland telt ruim 1.100 inwoners (cijfers medio 2018), waarvan het merendeel in Oost-Vlieland woont, het enige dorp van het eiland. Vlieland is het kleinste bewoonde eiland van de Nederlandse Waddeneilanden en ligt het verst van de kust. [bronnen: vliz.be, vlieland.org, statline.cbs.nl]

Technische gegevens

Op deze postzegels staat waardeaanduiding 1, bedoeld voor post tot en met 20 gram met een bestemming binnen Nederland.

Postzegelformaat     20,8 x 25,3 mm

Velformaat               144 x 75 mm

Papier                       normaal met fosforopdruk

Gomming                 gegomd

Druktechniek            offset

Drukkleuren             cyaan, magenta, geel en zwart

Oplage                     46.000 vellen

Verschijningsvorm   vel van 5 postzegels in 5 gelijke ontwerpen

Ontwerp                   Birza Design, Deventer

Drukkerij                  Joh. Enschedé Security Print, Haarlem

Artikelnummer        390361

© 2019 Koninklijke PostNL BV