PostNL uitgifte: Typisch Nederlands – hagelslag

PostNL uitgifte: Typisch Nederlands – hagelslag

Kijk hier voor informatie over de wijze van opname in de Importa Supplementen 2020.

­­Postzegelnieuws

Typisch Nederlands – hagelslag

PostNL

Marketing

23 maart 2020

SAMENVATTING

 

 

 

 

 

Uitgifte: Typisch Nederlands – hagelslag

Uitgiftedatum: 23 maart 2020

Verschijningsvorm: vel met 6 postzegels in 6 gelijke ontwerpen

Artikelnummer: 400362

Ontwerp: Edwin van Praet, Total Design, Amsterdam

Fotografie: Scrambled Media, Amsterdam

 

PostNL brengt op 23 maart 2020 het postzegelvel Typisch Nederlands – hagelslag uit. De uitgifte is de 3e van de nieuwe serie Typisch Nederlands, de opvolger van de serie Mooi Nederland (2005-2019). Op de 6 gelijke postzegels staat de waardeaanduiding 1 voor post tot en met 20 gram met een bestemming binnen Nederland. Het ontwerp van Typisch Nederlands – hagelslag is van de hand van grafisch ontwerper Edwin van Praet van Total Design uit Amsterdam. De foto’s zijn gemaakt door Scrambled Media, eveneens uit Amsterdam. In 2020 brengt PostNL in totaal 5 postzegelvellen uit in de serie Typisch Nederlands. Eerder verscheen al een postzegelvel met rookworst (2 januari) en wortelen (24 februari), later komen postzegels uit over de tompouce (6 april) en bitterballen (15 juni).

 

De serie Typisch Nederlands besteedt dit jaar aandacht aan etenswaren en gerechten die kenmerkend voor ons land zijn. In deze 3e uitgifte staat hagelslag centraal. In de Provinciale Drentsche en Asser Courant verscheen op zaterdag 19 april 1913 een advertentie van De Jong’s Hagelslag-Chocolade. Kosten: 1,80 gulden per bus van 1 kilo. De aanprijzing van deze nieuwe ‘Chocolade voor de Boterham’ is voor zover bekend de oudste vindplaats voor de vermelding van hagelslag als boterhambeleg. Hagelslag is alleen in Nederland, Indonesië, Suriname en België te koop. In andere landen liggen wel soortgelijke producten in de winkel, maar dan om taarten mee te bestrooien. Er zijn verschillende variaties verkrijgbaar: als vruchtenhagel, anijshagel en, de belangrijkste natuurlijk, chocoladehagelslag. Volgens het Warenwetbesluit Cacao en chocolade moet chocoladehagelslag minstens 32 procent cacao bevatten. Bekende A-merken hagelslag zijn Venz en De Ruijter. De geschiedenis van Venz begint in 1890 wanneer Hendrik de Vries in Amsterdam een groothandel in chocolade en suikerwerk begint. Het bedrijf wordt later Venz genoemd, een afkorting van de Vries en Zonen. Venz maakt sinds 1936 chocoladehagelslag, eerst in de fabriek in Vaassen, later in Utrecht. De historie van De Ruijter gaat nog verder terug in de tijd, want Cornelis de Ruijter opende al in 1860 een banketbakkerij in Baarn. Daar maakte hij naam met zijn (beschuit met) muisjes en later met gestampte muisjes als broodbeleg. Sinds 1957 produceert De Ruijter chocoladehagel, na de overname van de chocoladefabriek van Erven de Jong, dezelfde als die van de advertentie uit 1913. Zowel Venz als De Ruijter is inmiddels onderdeel van het Amerikaanse voedingsmiddelenconcern Kraft Heinz. Dat Venz zijn broodbeleg als chocoladehagelslag omschrijft en De Ruijter als chocoladehagel, komt doordat hagelslag ooit als merknaam was gedeponeerd.

 

Op de postzegels Typisch Nederlands – hagelslag is een bruine boterham afgebeeld met daarop boter en hagelslag, liggend op een wit bord met een mes en vork aan weerszijden. Op het bord liggen ook wat losse korreltjes hagelslag. Onder het bord staat het beeldmerk van de serie Typisch Nederlands, inclusief links en rechts een gevouwen Nederlandse wimpel. Boven het bord is in een forse schrijfletter Mmm… Hagelslag te lezen. Rechts op de postzegel staat het jaar 2020, de landsaanduiding Nederland en de waardeaanduiding 1. De sorteerhaak bevindt zich linksboven. De achtergrondkleur van de postzegels is pastelblauw, net zoals de kleur op de velrand. Op het bovenste deel van de velrand keert de boterham met hagelslag terug, maar nu met een grote hap eruit. De boterham ligt nu op een ander bord, met blauwe motieven. Rechts ervan staat een kommetje met blauwe bovenrand, gevuld met hagelslag en een zilveren lepeltje. Onder het bord met de boterham ligt een dubbelgevouwen linnen servet. Bij deze foto zijn de korreltjes hagelslag zelfs naast het bord terechtgekomen. Boven de foto staat weer het beeldmerk van de serie met de Nederlandse driekleur. Rechts op het vel staat een tekst met een korte beschrijving van hagelslag, links is ruimte voor het logo, de naam van de ontwerper, het artikelnummer en de barcode.

 

Voor de tekst op de postzegels en op het postzegelvel zijn de letters Nexa Thin en Nexa Rust (Svet Simov, Fontfabric, 2012) gebruikt. Voor Mmm… Hagelslag is dat de Lemon Tuesday (Daria Kwon, Dafont, 2016).

 

De uitgifte Typisch Nederlands – hagelslag is de 3e van een nieuwe serie die PostNL dit jaar uitbrengt. Het ontwerp is gemaakt door grafisch ontwerper Edwin van Praet van Total Design. Typisch Nederlands is de opvolger van Mooi Nederland, een serie die PostNL 15 jaar lang heeft uitgegeven.

 

Een ontwerp met toekomstpotentie

PostNL wil met de nieuwe serie aandacht schenken aan typisch Nederlandse gebruiken, producten, gerechten en gewoonten. “Dit 1e jaar ligt de focus op echte Nederlandse gerechten en etenswaren”, vertelt Edwin van Praet. “Na de postzegels met de rookworst en de postzegels met wortelen speelt op deze uitgifte hagelslag de hoofdrol. PostNL vroeg ons om voor Typisch Nederlands een ontwerp te maken met toekomstpotentie, een basisontwerp dat voor al die uiteenlopende onderwerpen geschikt zou zijn. Een toegankelijk ontwerp dat iedereen aanspreekt, geen belemmeringen bij de nadere invulling oplevert en alle ruimte biedt voor creatieve ideeën. Of dat nu is met foto’s, illustraties of grafische oplossingen.”

 

Moodboards: illustratie, fotografie, graphics

Zoals bij Total Design gebruikelijk is, werd een apart team gevormd om inhoud en vorm te verkennen. Samen met Jeanett Visser (client manager) en Eric van den Wildenberg (client director) bestudeerde Van Praet (creative director) uitgebreid de verschillende mogelijkheden. “Zo hebben we gekeken naar traditionele gerechten, naar klassieke etenswaren, naar de veranderingen al naar gelang het seizoen en op welke momenten van de dag de Nederlander typisch Nederlandse gerechten eet. Maar ook bijvoorbeeld naar de invloeden van andere eetculturen op de Nederlandse keuken. Want wat je bij de afhaalchinees krijgt, is typisch Nederlands. Met moodboards is getest hoe het is om met illustraties te werken, met fotografie, met graphics en ook met uitgeschreven recepten. En natuurlijk zochten we naar zoveel mogelijk variatie in de onderwerpen. Zoet, zout, pittig, vlees, vis of vegetarisch. En op welke momenten van de dag de Nederlander typisch Nederlandse gerechten eet.”

 

Mmm… Hagelslag

De zoektocht leverde lange lijsten met mogelijke onderwerpen op, met verschillende ontwerprichtingen. Van Praet vertaalde deze in verschillende ontwerpen om aan PostNL voor te leggen. In al deze ontwerpen waren de gerechten en etenswaren, zoals de hagelslag op deze 3e uitgifte, prominent op de postzegels geplaatst. Ook het beeldmerk van de nieuwe serie, met de rood-wit-blauwe wimpel, was al snel een vast element. Net zoals de uitdrukking Mmm… Hagelslag, met een spontane handgeschreven letter zoals je die op een krijtbord in de keuken aantreft.

 

Fotosessie

PostNL koos unaniem voor het ontwerp op basis van fotografie met een nostalgisch karakter. Bij de uitwerking van dit concept gebruikte Van Praet in 1e instantie stockbeelden. Dat werkte echter minder goed doordat de gevonden foto’s te veel in kwaliteit en stijl van elkaar verschilden. In plaats daarvan deed Total Design een beroep op de gespecialiseerde foodfotografen en -stylisten van het bureau Scrambled Media uit Amsterdam. Van Praet: “Tijdens de opnamesessie was veel enthousiasme voor dit onderwerp te bespeuren. Wie in Nederland is er nu niet met hagelslag opgegroeid? Ik zeker – lekker met boter op een boterham. Je beseft als kind voor het eerst hoe typisch Nederlands hagelslag is als je naar het buitenland op vakantie gaat. Er zijn verschillende soorten chocoladehagelslag, maar puur is natuurlijk het lekkerst. En het ziet er krachtig uit op de foto. Net zoals het knipbrood qua vorm het mooiste brood is om te fotograferen. Omdat de gebruikte borden geen ontbijtborden zijn, is de afgebeelde boterham uit 6 echte boterhammen samengesteld.”

 

Neutraal bord en bestek
Het gebruikte bord heeft een neutrale uitstraling, is niet al te diep en gebroken wit. “Zo komt de boterham met hagelslag volledig tot zijn recht”, zegt Van Praet. “Hetzelfde uitgangspunt geldt voor het mes en de vork. Niet dat moderne Scandinavische bestek dat nu zo hip is, maar een mes en vork met een traditionele, onopvallende vormgeving. We hebben wel wat gesmokkeld. Normaal is een vork iets kleiner dan een mes, maar dat zou compositorisch niet werken. Het grid van het beeld op de postzegel bestaat uit een cirkel binnen 2 vierkanten. Om perfecte vierkanten te krijgen, hebben we het mes en de vork optisch even lang gemaakt. Het grid past weer in de rechthoekige vorm van de postzegel, waarin je een placemat zou kunnen zien. De kleinste placemat van Nederland.”

 

Grote hap eruit

De pastelblauwe kleur van zowel postzegels als velrand is afgeleid van het blauwe bord en – opvallend genoeg – van een glas melk. Want ontwerper Van Praet associeert een boterham met hagelslag altijd met melk en melk associeert hij altijd met de kleur blauw. De boterham met hagelslag ligt keurig netjes in het midden op het bord op de postzegel. Met het beeld op de velrand heeft Van Praet zich meer vrijheid veroorloofd, zo legt hij uit. “Want daar zie je dezelfde boterham, maar nu opeens met een grote hap eruit. Ook ontbreekt hier het bestek. Want wie eet er nu een boterham met hagelslag met mes en vork? Ik zeker niet. De korrels zijn nu ook buiten het bord terechtgekomen. Die zijn tijdens de fotosessie met een pincet er 1 voor 1 neergelegd. Het is allemaal puur gefotografeerd zoals het is, er zijn geen kunstjes mee uitgehaald om het mooier te maken. Dat is ook een van de fijne dingen om met Scrambled Media te werken. Alle gerechten en etenswaren die ze fotograferen, worden daarna opgegeten. Bijvoorbeeld door ze aan een voedselbank te geven.”

 

Wim Crouwel: Mr Gridnik

Tijdens de uitwerking van het ontwerp voor deze postzegels overleed Wim Crouwel (1928-2019). De medeoprichter van Total Design was ook een van de beroemdste postzegelontwerpers van ons land. “Hij is een van mijn helden”, zegt Van Praet. “Ook voor mij als postzegelliefhebber. Als verzamelaar ben ik niet geïnteresseerd in bepaalde onderwerpen of landen, het gaat mij om de postzegelontwerpers die ik bewonder. Zo bezit ik natuurlijk alle postzegels van Crouwel. In het ontwerp van Typisch Nederlands betuig ik ook eer aan Crouwel als grafisch ontwerper, die de bijnaam Mr. Gridnik kreeg vanwege zijn geometrische en structuralistische benadering. Achter deze postzegels gaat daarom een ijzersterk grid schuil.”

 

Over de ontwerper

Edwin van Praet (1971) studeerde grafisch en typografisch ontwerpen aan de Akademie voor Kunst en Vormgeving St.Joost in Breda. Na zijn afstuderen werkte hij 7 jaar als grafisch ontwerper voor Tel Design in Den Haag. In 2003 trad hij in dienst bij Total Identity/Total Design, eerst als senior designer en inmiddels als creative director. Bij dit beroemde ontwerpbureau uit Amsterdam is hij verantwoordelijk voor de ontwikkeling van klantprojecten op het gebied van strategie, identiteit en merkbeleving. Van Praet heeft voor zijn werken vele prijzen gewonnen, in zowel nationale als internationale ontwerpcompetities.

 

Total Design is niet alleen een naam, het beschrijft ook wat het bureau doet. De naam Total Design is een werkwoord, wat voor ieder project tot resultaatgerichte, verrassende en iconische oplossingen leidt. Total Design doet dat al sinds 1963, als een uniek creatief collectief. Met jong en ervaren talent uit verschillende disciplines. Strategen werken samen met developers en branding experts met storytellers, in een open playground, om gezamenlijk de doelstellingen van klanten te realiseren.

 

De postzegels zijn, zolang de voorraad strekt, verkrijgbaar bij het postkantoor in de Bruna-winkels en via www.postnl.nl/bijzondere-postzegels. De postzegels zijn ook telefonisch te bestellen bij de klantenservice van Collect Club op telefoonnummer 088 – 868 99 00. De geldigheidstermijn is onbepaald.

 

WAARDE Op deze postzegels staat waardeaanduiding 1, bedoeld voor post tot en met 20 gram met een bestemming binnen Nederland.

 

TECHNISCHE

GEGEVENS

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

COPYRIGHT

Postzegelformaat              40 x 30 mm

Velformaat                        122 x 170 mm

Papier                                normaal met fosforopdruk

Gomming                          gegomd

Druktechniek                     offset

Drukkleuren                      cyaan, magenta, geel en zwart

Oplage                              78.000 vellen

Verschijningsvorm            vel van 6 postzegels in 6 gelijke ontwerpen

Ontwerp                            Edwin van Praet, Total Design, Amsterdam

Fotografie                         Scrambled Media, Amsterdam

Drukkerij                           Joh. Enschedé Security Print, Haarlem

Artikelnummer                 400362

 

© 2020 Koninklijke PostNL BV

  Bron hagelslagwetenswaardigheden: delpher.nl, deruijter.nl, venz.nl, wetten.overheid.nl, wikipedia.nl