PostNL uitgifte: Typisch Nederlands – rookworst

PostNL uitgifte: Typisch Nederlands – rookworst

Kijk hier voor informatie over de wijze van opname in de Importa Supplementen 2020.

SAMENVATTING

 

 

 

 

 

Uitgifte: Typisch Nederlands – rookworst

Uitgiftedatum: 2 januari 2020

Verschijningsvorm: vel met 6 postzegels in 6 gelijke ontwerpen

Artikelnummer: 400162

Ontwerp: Edwin van Praet, Total Design, Amsterdam

Fotografie: Scrambled Media, Amsterdam

 

UITGIFTE

 

ONDERWERP

 

ONTWERP

 

TYPOGRAFIE

 

ONTWERPER

 

VERKOOP/

GELDIGHEID

PostNL brengt op 2 januari 2020 het postzegelvel Typisch Nederlands – rookworst uit. De uitgifte is de 1e van de nieuwe serie Typisch Nederlands, de opvolger van de serie Mooi Nederland (2005-2019). Op de 6 gelijke postzegels staat de waardeaanduiding 1 voor post tot en met 20 gram met een bestemming binnen Nederland. Het ontwerp van Typisch Nederlands – rookworst is van de hand van grafisch ontwerper Edwin van Praet van Total Design uit Amsterdam. De foto’s zijn gemaakt door Scrambled Media, eveneens uit Amsterdam. Komend halfjaar brengt PostNL na de rookworst nog 4 andere postzegelvellen uit in de serie Typisch Nederlands. Op 24 februari verschijnen postzegels over wortelen, op 23 maart over hagelslag, op 6 april over de tompouce en op 15 juni over bitterballen.

 

De serie Typisch Nederlands besteedt dit jaar aandacht aan etenswaren en gerechten die kenmerkend voor ons land zijn. In de 1e uitgifte staat de rookworst centraal. Dit traditioneel Nederlandse product wordt doorgaans gemaakt door een darm te vullen met overwegend gemalen varkensvlees. De darm is meestal een schapendarm, varkensdarm of collageen darm (gemaakt van de onderhuid van runderen). Het roken gebeurt in een rookkast of door rookaroma toe te voegen. Rookworsten zijn zowel gegaard als ongegaard verkrijgbaar, in fijne en grove varianten. Sinds kort zijn er ook vegetarische rookworsten te koop. In Nederland worden jaarlijks tientallen miljoenen rookworsten gegeten, uit de hand of bij typisch Nederlandse gerechten zoals erwtensoep of stamppot van boerenkool en zuurkool. Volgens oude recepten werd er vroeger ook rookworst van rundvlees gemaakt door mager varkensvlees te mengen met ‘stierenvleesch of graskalfsvleesch’. Als kruiden gebruikte men toen zout, peper, rietsuiker en salpeter (als conserveermiddel). De traditionele rooktemperatuur voor rookworsten is 18 à 20°C, omdat bij hogere temperaturen de smaak achteruitgaat en de darm gemakkelijk breekt.

 

Op de postzegels Typisch Nederlands – rookworst is de klassieke rookworst met touwtje weergegeven, liggend op een wit bord met een mes en vork aan weerszijden. Onder het bord staat het beeldmerk van de serie Typisch Nederlands, inclusief links en rechts een gevouwen Nederlandse wimpel. Boven het bord is in een forse schrijfletter Mmm… Rookworst te lezen. Rechts op de postzegel staat het jaar 2020, de landsaanduiding Nederland en de waardeaanduiding 1. De sorteerhaak bevindt zich linksboven. De achtergrondkleur van de postzegels is pastelbruin, net zoals de kleur op de velrand. Op het bovenste deel van de velrand keert de rookworst terug in aangesneden vorm, vergezeld van het mesje dat daarvoor is gebruikt. De rookworst ligt op een houten plankje met bruine boterhammen en een kom erwtensoep, met daaronder een blauw tafellaken met ruitmotief. Boven deze foto staat weer het beeldmerk van de serie met de Nederlandse driekleur. Rechts op het vel staat een tekst met een korte beschrijving van de rookworst, links is ruimte voor het logo, de naam van de ontwerper, het artikelnummer en de barcode.

 

Voor de tekst op de postzegels en op het postzegelvel zijn de letters Nexa Thin en Nexa Rust (Svet Simov, Fontfabric, 2012) gebruikt. Voor Mmm… Rookworst is dat de Lemon Tuesday (Daria Kwon, Dafont, 2016).

 

De uitgifte Typisch Nederlands – rookworst is de 1e van een nieuwe serie die PostNL dit jaar uitbrengt. Het ontwerp is gemaakt door grafisch ontwerper Edwin van Praet van Total Design. Typisch Nederlands is de opvolger van Mooi Nederland, een serie die PostNL 15 jaar lang heeft uitgegeven.

 

Een ontwerp met toekomstpotentie

PostNL wil met de nieuwe serie aandacht schenken aan typisch Nederlandse gebruiken, producten, gerechten en gewoonten. “Dit 1e jaar ligt de focus op echte Nederlandse gerechten en etenswaren”, vertelt Edwin van Praet. “Als 1e komen de postzegels met de rookworst uit. PostNL vroeg ons om voor Typisch Nederlands een ontwerp te maken met toekomstpotentie, een basisontwerp dat voor al die uiteenlopende onderwerpen geschikt zou zijn. Een toegankelijk ontwerp dat iedereen aanspreekt, geen belemmeringen bij de nadere invulling oplevert en alle ruimte biedt voor creatieve ideeën. Of dat nu is met foto’s, illustraties of grafische oplossingen.”

 

Moodboards: illustratie, fotografie, graphics

Zoals bij Total Design gebruikelijk is, werd een apart team gevormd om inhoud en vorm te verkennen. Samen met Jeanett Visser (client manager) en Eric van den Wildenberg (client director) bestudeerde Van Praet (creative director) uitgebreid de verschillende mogelijkheden. “Zo hebben we gekeken naar traditionele gerechten, naar klassieke etenswaren, naar de veranderingen al naar gelang het seizoen en op welke momenten van de dag de Nederlander typisch Nederlandse gerechten eet. Maar ook bijvoorbeeld naar de invloeden van andere eetculturen op de Nederlandse keuken. Want wat je bij de afhaalchinees krijgt, is typisch Nederlands. Met moodboards is getest hoe het is om met illustraties te werken, met fotografie, met graphics en ook met uitgeschreven recepten. En natuurlijk zochten we naar zoveel mogelijk variatie in de onderwerpen. Zoet, zout, pittig, vlees, vis of vegetarisch. En op welke momenten van de dag de Nederlander typisch Nederlandse gerechten eet.”

 

Mmm… Rookworst

De zoektocht leverde lange lijsten met mogelijke onderwerpen op, met verschillende ontwerprichtingen. Van Praet vertaalde deze in verschillende ontwerpen om aan PostNL voor te leggen. In al deze ontwerpen waren de gerechten en etenswaren, zoals de rookworst op deze 1e uitgifte, prominent op de postzegels geplaatst. Ook het beeldmerk van de nieuwe serie, met de rood-wit-blauwe wimpel, was al snel een vast element. Net zoals de uitdrukking Mmm… Rookworst, met een spontane handgeschreven letter zoals je die op een krijtbord in de keuken aantreft.

 

Fotosessie

PostNL koos unaniem voor het ontwerp op basis van fotografie met een nostalgisch karakter. Bij de uitwerking van dit concept gebruikte Van Praet in 1e instantie stockbeelden. Dat werkte echter minder goed doordat de gevonden foto’s te veel in kwaliteit en stijl van elkaar verschilden. In plaats daarvan deed Total Design een beroep op de gespecialiseerde foodfotografen en -stylisten van het bureau Scrambled Media uit Amsterdam. Van Praet: “Voor de postzegels hebben we tijdens de fotosessie verschillende rookworsten getest. De rookworst van de HEMA bleek het beste te werken, omdat die de rondste is. Zo loopt de worst mooi mee met de ronding van het bord.”

 

Neutraal bord en bestek
Het gebruikte bord heeft een neutrale uitstraling, is niet al te diep en gebroken wit. “Zo komt de rookworst volledig tot zijn recht”, zegt Van Praet. “Hetzelfde uitgangspunt geldt voor het mes en de vork. Niet dat moderne Scandinavische bestek dat nu zo hip is, maar een mes en vork met een traditionele, onopvallende vormgeving. We hebben wel wat gesmokkeld. Normaal is een vork iets kleiner dan een mes, maar dat zou compositorisch niet werken. Het grid van het beeld op de postzegel bestaat uit een cirkel binnen 2 vierkanten. Om perfecte vierkanten te krijgen, hebben we het mes en de vork even lang gemaakt. Het grid past weer in de rechthoekige vorm van de postzegel, waarin je een placemat zou kunnen zien. De kleinste placemat van Nederland.”

 

Ton sur ton

De pastelbruine kleur van zowel postzegels als velrand is afgeleid van de bruine rookworst, waarmee ontwerper Van Praet een ton sur ton-effect wilde bereiken. De rookworst op de postzegel is gefotografeerd in de klassieke positie die we als basisvorm kennen. Met het beeld op de velrand heeft Van Praet zich veel meer vrijheid veroorloofd, zo legt hij uit. “Daar keert de rookworst terug zoals je die thuis gebruikt, alvast in plakjes gesneden met zo’n typisch mesje. En een kom erwtensoep ernaast, met een lepel die er diep in is gestoken. Op het plankje liggen een paar bruine boterhammen om straks de restjes erwtensoep mee op te deppen. Ik heb er een ruitjesblauw tafellaken onder gelegd, dat vind ik een mooie kleurencombinatie met het pastelbruin. De foto heeft een nostalgisch karakter, maar is eigenlijk ook eigentijds gezien de voortdurende populariteit van de rookworst. Dat bleek ook wel tijdens de fotosessie – het rook er verschrikkelijk lekker. Het is allemaal puur gefotografeerd zoals het is, er zijn geen kunstjes mee uitgehaald om het mooier te maken. Dat is ook een van de fijne dingen om met Scrambled Media te werken. Alle gerechten en etenswaren die ze fotograferen, worden daarna opgegeten. Bijvoorbeeld door ze aan een voedselbank te geven.”

 

Wim Crouwel: Mr Gridnik

Tijdens de uitwerking van het ontwerp voor deze postzegels overleed Wim Crouwel (1928-2019). De medeoprichter van Total Design was ook een van de beroemdste postzegelontwerpers van ons land. “Hij is een van mijn helden”, zegt Van Praet. “Ook voor mij als postzegelliefhebber. Als verzamelaar ben ik niet geïnteresseerd in bepaalde onderwerpen of landen, het gaat mij om de postzegelontwerpers die ik bewonder. Zo bezit ik natuurlijk alle postzegels van Crouwel. In het ontwerp van Typisch Nederlands betuig ik ook eer aan Crouwel als grafisch ontwerper, die de bijnaam Mr. Gridnik kreeg vanwege zijn geometrische en structuralistische benadering. Achter deze postzegels gaat daarom een ijzersterk grid schuil.”

 

Over de ontwerper

Edwin van Praet (1971) studeerde grafisch en typografisch ontwerpen aan de Akademie voor Kunst en Vormgeving St.Joost in Breda. Na zijn afstuderen werkte hij 7 jaar als grafisch ontwerper voor Tel Design in Den Haag. In 2003 trad hij in dienst bij Total Identity/Total Design, eerst als senior designer en inmiddels als creative director. Bij dit beroemde ontwerpbureau uit Amsterdam is hij verantwoordelijk voor de ontwikkeling van klantprojecten op het gebied van strategie, identiteit en merkbeleving. Van Praet heeft voor zijn werken vele prijzen gewonnen, in zowel nationale als internationale ontwerpcompetities.

 

Total Design is niet alleen een naam, het beschrijft ook wat het bureau doet. De naam Total Design is een werkwoord, wat voor ieder project tot resultaatgerichte, verrassende en iconische oplossingen leidt. Total Design doet dat al sinds 1963, als een uniek creatief collectief. Met jong en ervaren talent uit verschillende disciplines. Strategen werken samen met developers en branding experts met storytellers, in een open playground, om gezamenlijk de doelstellingen van klanten te realiseren.

 

De postzegels zijn, zolang de voorraad strekt, verkrijgbaar bij het postkantoor in de Bruna-winkels en via www.postnl.nl/bijzondere-postzegels. De postzegels zijn ook telefonisch te bestellen bij de klantenservice van Collect Club op telefoonnummer 088 – 868 99 00. De geldigheidstermijn is onbepaald.

 

WAARDE Op deze postzegels staat waardeaanduiding 1, bedoeld voor post tot en met 20 gram met een bestemming binnen Nederland.

 

TECHNISCHE

GEGEVENS

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

COPYRIGHT

Postzegelformaat              40 x 30 mm

Velformaat                        122 x 170 mm

Papier                                normaal met fosforopdruk

Gomming                          gegomd

Druktechniek                     offset

Drukkleuren                      cyaan, magenta, geel en zwart

Oplage                              78.000 vellen

Verschijningsvorm            vel van 6 postzegels in 6 gelijke ontwerpen

Ontwerp                            Edwin van Praet, Total Design, Amsterdam

Fotografie                         Scrambled Media, Amsterdam

Drukkerij                           Joh. Enschedé Security Print, Haarlem

Artikelnummer                 400162

 

© 2020 Koninklijke PostNL BV

 

Bron rookworstwetenswaardigheden:  wikipedia.nl, hema.nl, rookworst.info, ad.nl