PostNL uitgifte: Typisch Nederlands – tompouce

PostNL uitgifte: Typisch Nederlands – tompouce

Kijk hier voor informatie over de wijze van opname in de Importa Supplementen 2020.

­­­Postzegelnieuws

Typisch Nederlands – tompouce

PostNL

Marketing

6 april 2020

SAMENVATTING

 

 

 

 

 

Uitgifte: Typisch Nederlands – tompouce

Uitgiftedatum: 6 april 2020

Verschijningsvorm: vel met 6 postzegels in 6 gelijke ontwerpen

Artikelnummer: 400461

Ontwerp: Edwin van Praet, Total Design, Amsterdam

Fotografie: Scrambled Media, Amsterdam

 

PostNL brengt op 6 april 2020 het postzegelvel Typisch Nederlands – tompouce uit. De uitgifte is de 4e van de nieuwe serie Typisch Nederlands, de opvolger van de serie Mooi Nederland (2005-2019). Op de 6 gelijke postzegels staat de waardeaanduiding 1 voor post tot en met 20 gram met een bestemming binnen Nederland. Het ontwerp van Typisch Nederlands – tompouce is van de hand van grafisch ontwerper Edwin van Praet van Total Design uit Amsterdam. De foto’s zijn gemaakt door Scrambled Media, eveneens uit Amsterdam. In 2020 brengt PostNL in totaal 5 postzegelvellen uit in de serie Typisch Nederlands. Eerder verschenen al postzegels met de rookworst (2 januari), wortelen (24 februari) en hagelslag (23 maart). Het laatste postzegelvel met bitterballen als onderwerp verschijnt op 15 juni van dit jaar.

 

De serie Typisch Nederlands besteedt dit jaar aandacht aan etenswaren en gerechten die kenmerkend voor ons land zijn. In deze 4e uitgifte staat de tompouce centraal. Een tompouce, ook wel geschreven als tompoes, is een gebakje in de vorm van een kleine baksteen. Het is opgebouwd uit 2 lagen bladerdeeg, met daartussen banketbakkersroom of soms slagroom. Op de bovenkant zit glazuur, meestal roze van kleur (of oranje op Koningsdag).

 

De naam tompouce gaat terug op Tom Pouce, de Franse vertaling van Tom Thumb. Deze Tom Thumb (die door een koe werd opgegeten) komt al voor in Engelse kinderverhalen uit de 17e eeuw. Het mannetje was niet groter dan de duim van zijn vader, net zoals Klein Duimpje uit het sprookje van de reus met de zevenmijlslaarzen. De uitdrukking tompouce werd vroeger in het Nederlands gebruikt voor allerlei dingen van klein formaat, zoals een dwerggeranium en een damesparapluutje.

 

Er zijn verschillende verklaringen waarom ook het gebakje tompouce genoemd werd. De eerste tompouce zou rond 1845 gemaakt zijn door een banketbakker uit Amsterdam, als variant op het Franse gebak millefeuille. Volgens de overlevering noemde hij zijn gebakje naar een artiest met de naam General Tom Thumb die naar verluidt maar 66 cm lang was. Het grote Amerikaanse circus met deze kleine man trad in het midden van de negentiende eeuw ook op in Nederland. De vertaling van Tom Thumb naar tompouce zou te maken hebben met de Franse benaming millefeuille. Een andere verklaring voor de naam is dat het bladerdeeg van een tompouce onvermijdelijk kruimelt als je het opeet. Dat doet weer denken aan het sprookje van Klein Duimpje die kruimels strooide om de weg naar huis terug te kunnen vinden.

 

Op de postzegels Typisch Nederlands – tompouce is een tompouce met een roze bovenkant afgebeeld, liggend op een wit bord met een mes en vork aan weerszijden. De tompouce is schuin van boven gefotografeerd, waardoor de vulling net zichtbaar is. Onder het bord staat het beeldmerk van de serie Typisch Nederlands, inclusief links en rechts een gevouwen Nederlandse wimpel. Boven het bord is in een forse schrijfletter Mmm… Tompouce te lezen. Rechts op de postzegel staat het jaar 2020, de landsaanduiding Nederland en de waardeaanduiding 1. De sorteerhaak bevindt zich linksboven. De achtergrondkleur van de postzegels is roze, net zoals de kleur op de velrand. Op het bovenste deel van de velrand keert de tompouce terug, maar nu is de bovenkant verschoven, zodat de gele banketbakkersroom goed te zien is. De tompouce ligt op een ander bord, nu pastelgroen van kleur. Links ervan staat een kop cappuccino met, zoals het hoort, opgeklopt schuim en een lepeltje op het schoteltje. Boven de foto staat weer het beeldmerk van de serie met de Nederlandse driekleur. Rechts op het vel staat een tekst met een korte beschrijving van de tompouce, links is ruimte voor het logo, de naam van de ontwerper, het artikelnummer en de barcode.

 

Voor de tekst op de postzegels en op het postzegelvel zijn de letters Nexa Thin en Nexa Rust (Svet Simov, Fontfabric, 2012) gebruikt. Voor Mmm… Tompouce is dat de Lemon Tuesday (Daria Kwon, Dafont, 2016).

 

De uitgifte Typisch Nederlands – tompouce is de 4e van een nieuwe serie die PostNL dit jaar uitbrengt. Het ontwerp is gemaakt door grafisch ontwerper Edwin van Praet van Total Design. Typisch Nederlands is de opvolger van Mooi Nederland, een serie die PostNL 15 jaar lang heeft uitgegeven.

 

Een ontwerp met toekomstpotentie

PostNL wil met de nieuwe serie aandacht schenken aan typisch Nederlandse gebruiken, producten, gerechten en gewoonten. “Dit eerste jaar ligt de focus op echte Nederlandse gerechten en etenswaren”, vertelt Edwin van Praet. “Na de postzegels met de rookworst, de wortelen en hagelslag speelt op deze 4e uitgifte de tompouce de hoofdrol. PostNL vroeg ons om voor Typisch Nederlands een ontwerp te maken met toekomstpotentie, een basisontwerp dat voor al die uiteenlopende onderwerpen geschikt zou zijn. Een toegankelijk ontwerp dat iedereen aanspreekt, geen belemmeringen bij de nadere invulling oplevert en alle ruimte biedt voor creatieve ideeën. Of dat nu is met foto’s, illustraties of grafische oplossingen.”

 

 

Moodboards: illustratie, fotografie, graphics

Zoals bij Total Design gebruikelijk is, werd een apart team gevormd om inhoud en vorm te verkennen. Samen met Jeanett Visser (client manager) en Eric van den Wildenberg (client director) bestudeerde Van Praet (creative director) uitgebreid de verschillende mogelijkheden. “Zo hebben we gekeken naar traditionele gerechten, naar klassieke etenswaren, naar de veranderingen al naar gelang het seizoen en op welke momenten van de dag de Nederlander typisch Nederlandse gerechten eet. Maar ook bijvoorbeeld naar de invloeden van andere eetculturen op de Nederlandse keuken. Want wat je bij de afhaalchinees krijgt, is typisch Nederlands. Met moodboards is getest hoe het is om met illustraties te werken, met fotografie, met graphics en ook met uitgeschreven recepten. En natuurlijk zochten we naar zoveel mogelijk variatie in de onderwerpen. Zoet, zout, pittig, vlees, vis of vegetarisch. En op welke momenten van de dag de Nederlander typisch Nederlandse gerechten eet.”

 

Mmm… Tompouce

De zoektocht leverde lange lijsten met mogelijke onderwerpen op, met verschillende ontwerprichtingen. Van Praet vertaalde deze in verschillende ontwerpen om aan PostNL voor te leggen. In al deze ontwerpen waren de gerechten en etenswaren, zoals de tompouce op deze 4e uitgifte, prominent op de postzegels geplaatst. Ook het beeldmerk van de nieuwe serie, met de rood-wit-blauwe wimpel, was al snel een vast element. Net zoals de uitdrukking Mmm… Tompouce, met een spontane handgeschreven letter zoals je die op een krijtbord in de keuken aantreft.

 

Fotosessie

PostNL koos unaniem voor het ontwerp op basis van fotografie met een nostalgisch karakter. Bij de uitwerking van dit concept gebruikte Van Praet in eerste instantie stockbeelden. Dat werkte echter minder goed doordat de gevonden foto’s te veel in kwaliteit en stijl van elkaar verschilden. In plaats daarvan deed Total Design een beroep op de gespecialiseerde foodfotografen en -stylisten van het bureau Scrambled Media uit Amsterdam. Van Praet: “De tompouce is ontzettend populair, dat merkte ik wel tijdens de opnamesessie. Ook ik vind ze lekker, terwijl ik eigenlijk niet zo van taart houd. Wat ik verder leuk vind is dat er allerlei theorieën zijn hoe je het beste een tompouce eet. Met vorkje of lepeltje, doorgesneden, uit de hand. Zelf werk ik eerst de room weg, daarna het bladerdeeg. Tijdens de fotosessie hebben we verschillende tompouces getest van verschillende bakkers. Natuurlijk ook van HEMA. We hebben uiteindelijk gekozen voor de tompouce met de mooiste glans. Op de postzegel is de tompouce nog onaangeroerd, voor alle zekerheid met een vorkje ernaast. De camera hebben we iets gekanteld zodat de vulling zichtbaar is, anders zie je niet meer wat het voorstelt.”

 

Neutraal bord en bestek
Het gebruikte bord heeft een neutrale uitstraling, is niet al te diep en gebroken wit. “Zo komt de tompouce volledig tot zijn recht”, zegt Van Praet. “Hetzelfde uitgangspunt geldt voor het mes en de vork. Niet dat moderne Scandinavische bestek dat nu zo hip is, maar een mes en vork met een traditionele, onopvallende vormgeving. We hebben wel wat gesmokkeld. Normaal is een vork iets kleiner dan een mes, maar dat zou compositorisch niet werken. Het grid van het beeld op de postzegel bestaat uit een cirkel binnen 2 vierkanten. Om perfecte vierkanten te krijgen, hebben we het mes en de vork optisch even lang gemaakt. Het grid past weer in de rechthoekige vorm van de postzegel, waarin je een placemat zou kunnen zien. De kleinste placemat van Nederland.”

 

Schuin voor meer dynamiek

De roze kleur van zowel postzegels als velrand is afgeleid van de roze bovenkant van de tompouce. Op de postzegel is de tompouce nog geheel intact. Het gebak ligt niet evenwijdig aan de postzegelrand, maar iets schuin omhoog om wat meer dynamiek in het ontwerp te brengen. Met het beeld op de velrand heeft Van Praet zich meer vrijheid veroorloofd, zo legt hij uit. “Het bovenste plakje bladerdeeg is verschoven, de eerste stap die ik altijd zelf neem bij het opeten. De tompouce is iets verder naar boven gedraaid dan op de postzegel en ook het vorkje is anders schuin neergelegd. De cappuccino hebben we apart gefotografeerd. Dat moest snel gebeuren om te voorkomen dat de belletjes zouden verdwijnen. We hebben nog even gedacht om in het melkschuim een patroon aan te brengen zoals een barista dat doet. Maar dat vonden we niet typisch Nederlands. Het is allemaal puur gefotografeerd zoals het is, er zijn geen kunstjes mee uitgehaald om het mooier te maken. Dat is ook een van de fijne dingen om met Scrambled Media te werken. Alle gerechten en etenswaren die ze fotograferen, worden daarna opgegeten. Bijvoorbeeld door ze aan een voedselbank te geven.”

 

Wim Crouwel: Mr Gridnik

Tijdens de uitwerking van het ontwerp voor deze postzegels overleed Wim Crouwel (1928-2019). De medeoprichter van Total Design was ook een van de beroemdste postzegelontwerpers van ons land. “Hij is een van mijn helden”, zegt Van Praet. “Ook voor mij als postzegelliefhebber. Als verzamelaar ben ik niet geïnteresseerd in bepaalde onderwerpen of landen, het gaat mij om de postzegelontwerpers die ik bewonder. Zo bezit ik natuurlijk alle postzegels van Crouwel. In het ontwerp van Typisch Nederlands betuig ik ook eer aan Crouwel als grafisch ontwerper, die de bijnaam Mr. Gridnik kreeg vanwege zijn geometrische en structuralistische benadering. Achter deze postzegels gaat daarom een ijzersterk grid schuil.”

 

Over de ontwerper

Edwin van Praet (1971) studeerde grafisch en typografisch ontwerpen aan de Akademie voor Kunst en Vormgeving St.Joost in Breda. Na zijn afstuderen werkte hij 7 jaar als grafisch ontwerper voor Tel Design in Den Haag. In 2003 trad hij in dienst bij Total Identity/Total Design, eerst als senior designer en inmiddels als creative director. Bij dit beroemde ontwerpbureau uit Amsterdam is hij verantwoordelijk voor de ontwikkeling van klantprojecten op het gebied van strategie, identiteit en merkbeleving. Van Praet heeft voor zijn werken vele prijzen gewonnen, in zowel nationale als internationale ontwerpcompetities.

 

Total Design is niet alleen een naam, het beschrijft ook wat het bureau doet. De naam Total Design is een werkwoord, wat voor ieder project tot resultaatgerichte, verrassende en iconische oplossingen leidt. Total Design doet dat al sinds 1963, als een uniek creatief collectief. Met jong en ervaren talent uit verschillende disciplines. Strategen werken samen met developers en branding experts met storytellers, in een open playground, om gezamenlijk de doelstellingen van klanten te realiseren.

 

De postzegels zijn, zolang de voorraad strekt, verkrijgbaar bij het postkantoor in de Bruna-winkels en via www.postnl.nl/bijzondere-postzegels. De postzegels zijn ook telefonisch te bestellen bij de klantenservice van Collect Club op telefoonnummer 088 – 868 99 00. De geldigheidstermijn is onbepaald.

 

Op deze postzegels staat waardeaanduiding 1, bedoeld voor post tot en met 20 gram met een bestemming binnen Nederland.

 

Postzegelformaat              40 x 30 mm

Velformaat                        122 x 170 mm

Papier                                normaal met fosforopdruk

Gomming                          gegomd

Druktechniek                     offset

Drukkleuren                      cyaan, magenta, geel en zwart

Oplage                              78.000 vellen

Verschijningsvorm            vel van 6 postzegels in 6 gelijke ontwerpen

Ontwerp                            Edwin van Praet, Total Design, Amsterdam

Fotografie                         Scrambled Media, Amsterdam

Drukkerij                           Joh. Enschedé Security Print, Haarlem

Artikelnummer                 400461

 

© 2020 Koninklijke PostNL BV

Bron tompoucewetenswaardigheden: onzetaal.nl