PostNL uitgifte: Typisch Nederlands – wortelen

PostNL uitgifte: Typisch Nederlands – wortelen

Kijk hier voor informatie over de wijze van opname in de Importa Supplementen 2020.

Uitgifte: Typisch Nederlands – wortelen

Uitgiftedatum: 24 februari 2020

Verschijningsvorm: vel met 6 postzegels in 6 gelijke ontwerpen

Artikelnummer: 400262

Ontwerp: Edwin van Praet, Total Design, Amsterdam

Fotografie: Scrambled Media, Amsterdam

 

PostNL brengt op 24 februari 2020 het postzegelvel Typisch Nederlands – wortelen uit. De uitgifte is de 2e van de nieuwe serie Typisch Nederlands, de opvolger van de serie Mooi Nederland (2005-2019). Op de 6 gelijke postzegels staat de waardeaanduiding 1 voor post tot en met 20 gram met een bestemming binnen Nederland. Het ontwerp van Typisch Nederlands – wortelen is van de hand van grafisch ontwerper Edwin van Praet van Total Design uit Amsterdam. De foto’s zijn gemaakt door Scrambled Media, eveneens uit Amsterdam. In 2020 brengt PostNL in totaal 5 postzegelvellen uit in de serie Typisch Nederlands. Eerder verscheen al het postzegelvel met de rookworst (2 januari), later komen nog postzegels uit over hagelslag (23 maart), de tompouce (6 april) en bitterballen (15 juni).

 

De serie Typisch Nederlands besteedt dit jaar aandacht aan etenswaren en gerechten die kenmerkend voor ons land zijn. In deze 2e uitgifte staan wortelen centraal. Deze groente, ook wel penen genoemd, maakt net als bijvoorbeeld selderij en peterselie deel uit van de schermbloemenfamilie (Umbelliferae). De populariteit van wortelen in Nederland heeft vooral te maken met de kleur oranje. Wortelen zijn lange tijd niet oranje geweest, maar wit, geel, rood en zelfs paars. In de 16e eeuw begonnen boeren in de lage landen opzettelijk oranje wortelen te kweken. Volgens de overlevering was dat om Willem van Oranje te steunen, maar recent onderzoek wijst uit dat de oorzaak ook een modegril of een eigendomskwestie van kwekers kan zijn geweest. In latere tijden werden oranje wortelen wel gebruikt om steun aan het Oranjehuis te tonen. De wilde peen heeft meestal een witte wortel, maar de gekweekte rassen zijn er in allerlei kleuren. Wortel is een tweejarige plant. In het 1e voorjaar produceert de plant de eetbare en vlezige penwortel. Als de wortel in de grond blijft, gaat de plant in het volgende voorjaar bloeien. Wortelen gedijen het best in zand, vooral op kalkrijke of lemige zandgronden. De grond moet diep worden bewerkt en zeer los en luchtig van structuur zijn. Wortelen kunnen ‘s winters tot de oogst in de grond blijven. Er zijn verschillende variëteiten: bospeen, waspeen, de zomerwortel Nantes, winterpeen en de bolronde Parijse broei. Door kruisingen zijn de grenzen tussen de verschillende variëteiten vervaagd, behalve bij de bolronde peen.

 

Op de postzegels Typisch Nederlands – wortelen zijn 3 oranje wortelen afgebeeld met nog wat groen aan de bovenkant, liggend op een wit bord met een mes en vork aan weerszijden. Onder het bord staat het beeldmerk van de serie Typisch Nederlands, inclusief links en rechts een gevouwen Nederlandse wimpel. Boven het bord is in een forse schrijfletter Mmm… Wortelen te lezen. Rechts op de postzegel staat het jaar 2020, de landsaanduiding Nederland en de waardeaanduiding 1. De sorteerhaak bevindt zich linksboven. De achtergrondkleur van de postzegels is pasteloranje, net zoals de kleur op de velrand. Op het bovenste deel van de velrand keren de wortelen terug, maar nu in de vorm van hutspot (stamppot aardappelen, peen en uien) met een kuiltje jus, in een rond diep bord. Rechts ervan staat een kommetje uit hetzelfde servies, gevuld met suddervlees. Onder het diepe bord met de stamppot ligt een roodgeruite theedoek, met daarnaast hetzelfde bestek als op de postzegels. Boven deze foto staat weer het beeldmerk van de serie met de Nederlandse driekleur. Rechts op het vel staat een tekst met een korte beschrijving van de wortelen, links is ruimte voor het logo, de naam van de ontwerper, het artikelnummer en de barcode.

 

Voor de tekst op de postzegels en op het postzegelvel zijn de letters Nexa Thin en Nexa Rust (Svet Simov, Fontfabric, 2012) gebruikt. Voor Mmm… Wortelen is dat de Lemon Tuesday (Daria Kwon, Dafont, 2016).

 

De uitgifte Typisch Nederlands – wortelen is de 2e van een nieuwe serie die PostNL dit jaar uitbrengt. Het ontwerp is gemaakt door grafisch ontwerper Edwin van Praet van Total Design. Typisch Nederlands is de opvolger van Mooi Nederland, een serie die PostNL 15 jaar lang heeft uitgegeven.

 

Een ontwerp met toekomstpotentie

PostNL wil met de nieuwe serie aandacht schenken aan typisch Nederlandse gebruiken, producten, gerechten en gewoonten. “Dit 1e jaar ligt de focus op echte Nederlandse gerechten en etenswaren”, vertelt Edwin van Praet. “Na de uitgifte met de rookworst zijn nu postzegels uitgekomen waarop wortelen de hoofdrol spelen. PostNL vroeg ons om voor Typisch Nederlands een ontwerp te maken met toekomstpotentie, een basisontwerp dat voor al die uiteenlopende onderwerpen geschikt zou zijn. Een toegankelijk ontwerp dat iedereen aanspreekt, geen belemmeringen bij de nadere invulling oplevert en alle ruimte biedt voor creatieve ideeën. Of dat nu is met foto’s, illustraties of grafische oplossingen.”

 

Moodboards: illustratie, fotografie, graphics

Zoals bij Total Design gebruikelijk is, werd een apart team gevormd om inhoud en vorm te verkennen. Samen met Jeanett Visser (client manager) en Eric van den Wildenberg (client director) bestudeerde Van Praet (creative director) uitgebreid de verschillende mogelijkheden. “Zo hebben we gekeken naar traditionele gerechten, naar klassieke etenswaren, naar de veranderingen al naar gelang het seizoen en op welke momenten van de dag de Nederlander typisch Nederlandse gerechten eet. Maar ook bijvoorbeeld naar de invloeden van andere eetculturen op de Nederlandse keuken. Want wat je bij de afhaalchinees krijgt, is typisch Nederlands. Met moodboards is getest hoe het is om met illustraties te werken, met fotografie, met graphics en ook met uitgeschreven recepten. En natuurlijk zochten we naar zoveel mogelijk variatie in de onderwerpen. Zoet, zout, pittig, vlees, vis of vegetarisch. En op welke momenten van de dag de Nederlander typisch Nederlandse gerechten eet.”

 

Mmm… Wortelen

De zoektocht leverde lange lijsten met mogelijke onderwerpen op, met verschillende ontwerprichtingen. Van Praet vertaalde deze in verschillende ontwerpen om aan PostNL voor te leggen. In al deze ontwerpen waren de gerechten en etenswaren, zoals de wortelen op deze 2e uitgifte, prominent op de postzegels geplaatst. Ook het beeldmerk van de nieuwe serie, met de rood-wit-blauwe wimpel, was al snel een vast element. Net zoals de uitdrukking Mmm… Wortelen, met een spontane handgeschreven letter zoals je die op een krijtbord in de keuken aantreft.

 

Fotosessie

PostNL koos unaniem voor het ontwerp op basis van fotografie met een nostalgisch karakter. Bij de uitwerking van dit concept gebruikte Van Praet in 1e instantie stockbeelden. Dat werkte echter minder goed doordat de gevonden foto’s te veel in kwaliteit en stijl van elkaar verschilden. In plaats daarvan deed Total Design een beroep op de gespecialiseerde foodfotografen en -stylisten van het bureau Scrambled Media uit Amsterdam. Van Praet: “Voor de postzegels hebben we tijdens de fotosessie verschillende wortelen getest. Grote, kleintjes en natuurlijk ook winterpenen. Wel allemaal oranje natuurlijk, hoewel je ze tegenwoordig ook in andere kleuren in de winkel kunt vinden. De middelgrote wortelen bleken het beste te werken. We hebben ze dicht tegen elkaar aangelegd, zodat je er een hartje in kunt herkennen. En eerst goed geraspt om de oranje kleur mooi naar voren te laten komen. Met nog een beetje groen eraan, want dat is zo’n mooie combinatie met oranje.”

 

Neutraal bord en bestek
Het gebruikte bord heeft een neutrale uitstraling, is niet al te diep en gebroken wit. “Zo komen de wortelen volledig tot zijn recht”, zegt Van Praet. “Hetzelfde uitgangspunt geldt voor het mes en de vork. Niet dat moderne Scandinavische bestek dat nu zo hip is, maar een mes en vork met een traditionele, onopvallende vormgeving. We hebben wel wat gesmokkeld. Normaal is een vork iets kleiner dan een mes, maar dat zou compositorisch niet werken. Het grid van het beeld op de postzegel bestaat uit een cirkel binnen 2 vierkanten. Om perfecte vierkanten te krijgen, hebben we het mes en de vork optisch even lang gemaakt. Het grid past weer in de rechthoekige vorm van de postzegel, waarin je een placemat zou kunnen zien. De kleinste placemat van Nederland.”

 

Ton sur ton

De pasteloranje kleur van zowel postzegels als velrand is afgeleid van de oranje wortelen, waarmee ontwerper Van Praet een ton sur ton-effect wilde bereiken. De wortelen op de postzegel zijn door Scrambled Media gefotografeerd in een hartvorm op het bord. Met het beeld op de velrand heeft Van Praet zich veel meer vrijheid veroorloofd, zo legt hij uit. “Daar zijn de wortelen opgenomen in de vorm van hutspot: een stamppot met aardappelen en uien. We hebben verschillende manieren van stamppot maken getest. Want als je te fijn stampt, zie je de wortelen niet meer terug. De jus was misschien wel het lastigst om te fotograferen. We hebben het steeds opnieuw geprobeerd tot we de juiste glans en dikte hadden. Goed genoeg om de jus ook uit het kuiltje naar beneden te laten stromen. De kleur van het donkerbruine suddervlees in het bakje vormt een mooie tegenstelling met het lichte moderne servies. Eronder ligt een klassieke roodgeruite theedoek. Een tikkeltje nostalgisch, hoewel hutspot nog steeds heel populair is. Dat bleek ook wel tijdens de fotosessie – het rook er verschrikkelijk lekker. Het is allemaal puur gefotografeerd zoals het is, er zijn geen kunstjes mee uitgehaald om het mooier te maken. Dat is ook een van de fijne dingen om met Scrambled Media te werken. Alle gerechten en etenswaren die ze fotograferen, worden daarna opgegeten. Bijvoorbeeld door ze aan een voedselbank te geven.”

 

Wim Crouwel: Mr Gridnik

Tijdens de uitwerking van het ontwerp voor deze postzegels overleed Wim Crouwel (1928-2019). De medeoprichter van Total Design was ook een van de beroemdste postzegelontwerpers van ons land. “Hij is een van mijn helden”, zegt Van Praet. “Ook voor mij als postzegelliefhebber. Als verzamelaar ben ik niet geïnteresseerd in bepaalde onderwerpen of landen, het gaat mij om de postzegelontwerpers die ik bewonder. Zo bezit ik natuurlijk alle postzegels van Crouwel. In het ontwerp van Typisch Nederlands betuig ik ook eer aan Crouwel als grafisch ontwerper, die de bijnaam Mr. Gridnik kreeg vanwege zijn geometrische en structuralistische benadering. Achter deze postzegels gaat daarom een ijzersterk grid schuil.”

 

Over de ontwerper

Edwin van Praet (1971) studeerde grafisch en typografisch ontwerpen aan de Akademie voor Kunst en Vormgeving St.Joost in Breda. Na zijn afstuderen werkte hij 7 jaar als grafisch ontwerper voor Tel Design in Den Haag. In 2003 trad hij in dienst bij Total Identity/Total Design, eerst als senior designer en inmiddels als creative director. Bij dit beroemde ontwerpbureau uit Amsterdam is hij verantwoordelijk voor de ontwikkeling van klantprojecten op het gebied van strategie, identiteit en merkbeleving. Van Praet heeft voor zijn werken vele prijzen gewonnen, in zowel nationale als internationale ontwerpcompetities.

 

Total Design is niet alleen een naam, het beschrijft ook wat het bureau doet. De naam Total Design is een werkwoord, wat voor ieder project tot resultaatgerichte, verrassende en iconische oplossingen leidt. Total Design doet dat al sinds 1963, als een uniek creatief collectief. Met jong en ervaren talent uit verschillende disciplines. Strategen werken samen met developers en branding experts met storytellers, in een open playground, om gezamenlijk de doelstellingen van klanten te realiseren.

 

De postzegels zijn, zolang de voorraad strekt, verkrijgbaar bij het postkantoor in de Bruna-winkels en via www.postnl.nl/bijzondere-postzegels. De postzegels zijn ook telefonisch te bestellen bij de klantenservice van Collect Club op telefoonnummer 088 – 868 99 00. De geldigheidstermijn is onbepaald.

 

Op deze postzegels staat waardeaanduiding 1, bedoeld voor post tot en met 20 gram met een bestemming binnen Nederland.

 

Postzegelformaat        40 x 30 mm

Velformaat     122 x 170 mm

Papier  normaal met fosforopdruk

Gomming        gegomd

Druktechniek  offset

Drukkleuren    cyaan, magenta, geel en zwart

Oplage 78.000 vellen

Verschijningsvorm      vel van 6 postzegels in 6 gelijke ontwerpen

Ontwerp         Edwin van Praet, Total Design, Amsterdam

Fotografie       Scrambled Media, Amsterdam

Drukkerij        Joh. Enschedé Security Print, Haarlem

Artikelnummer           400262

 

© 2020 Koninklijke PostNL BV